น่าน Only

ถ่ายรูปคู่ในเมืองเก่าน่าน ขออนุญาตวัด เลี่ยงเวลาพิธี และไม่บังคนอื่น

ในสตูดิโอ ช่างภาพคุมได้ทุกอย่าง แสงมาจากไฟที่ตั้งเอง ฉากหลังเปลี่ยนได้ตามใจ และไม่มีใครเดินผ่านเฟรม แต่เมื่อย้ายมาถ่ายในเมืองเก่าน่าน ฉากหลังคือวิหารที่ยังมีคนมากราบไหว้ แสงคือแดดที่เปลี่ยนทุกชั่วโมง และคนรอบตัวคือเจ้าของบ้านกับผู้มาทำบุญ สิ่งที่ต้องเตรียมจึงไม่ใช่แค่ชุดกับมุมกล้อง แต่คือความเกรงใจต่อพื้นที่ด้วย

เตรียมตัวทีละขั้นก่อนวันถ่าย

  1. ติดต่อวัดหรือผู้ดูแลล่วงหน้า บอกให้ชัดว่าจะมากี่คน ใช้อุปกรณ์อะไร อยากถ่ายบริเวณไหน บางวัดมีจุดที่ไม่อนุญาตให้ถ่าย หรือมีเงื่อนไขเฉพาะ การถามก่อนดีกว่าไปถึงแล้วถูกขอให้หยุด
  2. ถามช่วงเวลาที่มีพิธี วันพระ งานบุญ หรือช่วงที่พระทำวัตร ไม่ควรเข้าไปตั้งกล้องใกล้บริเวณนั้น ถ้าจำเป็นต้องถ่ายในวันดังกล่าว ให้เลือกมุมที่ห่างออกไปและเบาเสียงที่สุด
  3. เลือกชุดที่เหมาะกับเขตพุทธาวาส ชุดที่เปิดไหล่หรือสั้นมากอาจสวยในเฟรม แต่ไม่เหมาะกับบริเวณโบสถ์วิหาร เตรียมผ้าคลุมหรือเสื้อตัวนอกไว้สลับ หรือแยกชุดนั้นไปถ่ายนอกเขตวัดแทน
  4. วางแผนเวลาให้คนน้อย ช่วงเช้าก่อนนักท่องเที่ยวมาเยอะมักเงียบกว่าและแสงนุ่มกว่า ทั้งคู่และช่างภาพจะทำงานได้ไม่เร่ง
  5. คุยเรื่องโดรนกับผู้ดูแลก่อนเสมอ การบินในเขตวัดหรือโบราณสถานต้องได้รับอนุญาตจากผู้ดูแลพื้นที่ และต้องทำตามกฎการบินที่ใช้อยู่ในช่วงนั้น ถ้าไม่แน่ใจ อย่าเพิ่งนำขึ้นบิน
  6. ตกลงกันในทีมว่าจะไม่แตะต้องอะไร ไม่ปีนกำแพง ฐานเจดีย์ หรือราวบันได ไม่พิงจิตรกรรมฝาผนัง และไม่ย้ายของในวัดเพื่อจัดฉาก
  7. เผื่อแผนสำรองไว้หนึ่งที่ ถ้าวันนั้นวัดมีงาน จะได้ย้ายไปถ่ายบริเวณอื่นในเมืองเก่าได้ทันทีโดยไม่ต้องรอ

ฉากที่คู่รักหลายคู่อยากได้คือภาพจิตรกรรมชายหญิงกระซิบกันบนผนังวิหารวัดภูมินทร์ แต่ภายในวิหารเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์และภาพเขียนมีความเปราะบาง ควรถามผู้ดูแลก่อนเสมอว่าถ่ายได้แค่ไหน ใช้แฟลชได้หรือไม่ ทางเลือกที่สบายใจกว่าคือถ่ายบรรยากาศรอบนอก หรือไปตามแนวร่องรอยกำแพงเก่าที่ยังเหลือให้เดินดู ซึ่งให้ความรู้สึกเมืองเก่าได้ดีไม่แพ้กัน

สิ่งที่คู่รักมักพลาดโดยไม่ทันคิด

ยืนบังทางเดินนานเกินไป ทางเข้าวัดหรือทางเดินแคบๆ คือทางที่คนอื่นต้องใช้ ถ้ามีคนรอเดินผ่าน ให้หลบก่อนแล้วค่อยถ่ายต่อ

ขอให้คนอื่นหลบออกจากเฟรม ผู้มาไหว้พระมาก่อนเราและมีสิทธิ์อยู่ตรงนั้นเท่ากัน ถ้าอยากได้ฉากโล่ง ให้รอจังหวะเอง ไม่ใช่ไปขอให้เขาเลื่อน

ถ่ายติดคนในพื้นที่แล้วโพสต์เลย พ่อค้าแม่ค้า เด็ก หรือคนที่กำลังทำบุญอาจไม่อยากอยู่ในภาพแต่งงานของคนแปลกหน้า เรื่องคิดก่อนโพสต์ภาพที่มีเด็กหรือบ้านคนอื่นติดมา ช่วยให้ตัดสินใจได้ง่ายขึ้น

ลืมเก็บของที่ใช้จัดฉาก ดอกไม้ ลูกโป่ง กลีบดอกไม้โปรย ถ้าใช้ต้องเก็บกลับให้หมด อย่าทิ้งไว้ให้คนในวัดตามเก็บ

ข้อควรรู้แบบนี้ใช้ได้กับโบราณสถานทั่วประเทศ ใครกำลังเลือกระหว่างหลายเมือง ลองดูตัวอย่างการวางแผนถ่ายภาพแต่งงานท่ามกลางโบราณสถานเมืองละโว้ เทียบกันได้ แม้บรรยากาศจะต่างจากน่าน แต่หลักการเรื่องขออนุญาตและเคารพพื้นที่แทบเหมือนกัน

ในสตูดิโอเราคุมทุกอย่างได้ แต่ในเมืองเก่า สิ่งเดียวที่คุมได้แน่นอนคือมารยาทของเราเอง