เดินเส้นทางศึกษาธรรมชาติในอุทยานแห่งชาติดอยภูคา เตรียมขาและเป้อย่างไร
1 พฤศจิกายน 2569
ช่วงสายในป่าดิบเขา แสงแดดลอดลงมาเป็นเส้นบางๆ ระหว่างเรือนยอดไม้ อากาศยังเย็นชื้นจากหมอกเมื่อเช้า มอสสีเขียวเกาะเต็มลำต้นและก้อนหิน เสียงที่ได้ยินมีแค่ใบไม้ไหว เสียงนกไกลๆ และเสียงรองเท้าของตัวเองเหยียบลงบนดินนุ่ม
เส้นทางศึกษาธรรมชาติในอุทยานแห่งชาติดอยภูคาพาคนเดินเข้าไปสัมผัสป่าแบบนี้ได้โดยไม่ต้องเป็นนักเดินป่าตัวยง แต่ป่าที่ชื้นและพื้นที่สูงก็มีเงื่อนไขของมัน การเตรียมขาและเตรียมเป้ให้พอดีทำให้การเดินกลายเป็นความเพลิดเพลิน แทนที่จะเป็นการลากตัวเองกลับมาให้ถึงรถ
ก่อนไป: เตรียมขา เตรียมข้อมูล
ทางเดินบนดอยมักมีทั้งช่วงขึ้นเนิน ลงเนิน และขั้นบันไดดิน ขาที่ไม่เคยเดินทางชันจะล้าเร็วกว่าที่คิด ก่อนออกทริปสักระยะ ลองเดินขึ้นลงบันไดในอาคาร เดินเร็วรอบสวนสาธารณะ หรือเดินในวันหยุดให้นานขึ้นเรื่อยๆ ไม่ต้องหนัก แค่ให้กล้ามเนื้อต้นขาและน่องคุ้นกับการรับน้ำหนักเป็นเวลานาน
การเตรียมแบบนี้ใช้ได้กับทางขึ้นเขาทุกแห่ง คนที่เคยอ่านเรื่องการเตรียมตัวสำหรับทางเดินขึ้นดอยขุนตานฝั่งลำพูนจะเห็นว่าหลักคิดคล้ายกันมาก ต่างกันที่สภาพป่าและความชื้นของแต่ละพื้นที่
ข้อมูลก็ต้องเตรียมเหมือนกัน บางเส้นทางในอุทยานเปิดให้เดินเองได้ บางเส้นทางต้องมีเจ้าหน้าที่หรือคนนำทางไปด้วย บางเส้นทางอาจปิดชั่วคราวในฤดูฝนหรือช่วงฟื้นฟูป่า ก่อนวางแผน ให้ตรวจสอบประกาศของอุทยานหรือโทรสอบถามที่ทำการ และเมื่อไปถึงให้แจ้งเจ้าหน้าที่ทุกครั้งว่าจะเดินเส้นไหน ไปกี่คน
เรื่องที่พักกับการเดินทางขึ้นดอยภูคา ซึ่งค่อนข้างไกลจากตัวเมือง ลองดูภาพรวมการวางแผนทริปทั้งจังหวัดประกอบ จะช่วยกำหนดได้ว่าควรเดินวันไหนและพักที่ใด
ของในเป้ไม่ต้องเยอะ แต่ต้องครบ ตารางนี้ช่วยเช็กก่อนออกจากรถ
| ของในเป้ | ทำไมต้องมี |
|---|---|
| น้ำดื่มพอสำหรับทั้งเส้นทาง | ระหว่างทางไม่มีจุดเติมน้ำ |
| ขนมหรือของกินพลังงานสูง | กินระหว่างพักให้ขาไม่หมดแรง |
| เสื้อกันฝนแบบบาง | ฝนบนดอยมาเร็ว แม้วันที่เช้ามาฟ้าใส |
| เสื้อแขนยาวอีกตัว | เหงื่อเย็นลงเมื่อหยุดพักในร่มไม้ |
| ถุงใส่ขยะ | เก็บทุกอย่างกลับลงมาด้วย |
| ยาประจำตัวและพลาสเตอร์ | สำหรับแผลถลอกหรือรองเท้ากัด |
| ไฟฉายเล็ก | เผื่อออกจากป่าช้ากว่าที่คิด |
ระหว่างทาง: เดินให้ช้ากว่าที่ใจอยาก
ป่าดิบเขาชื้นเกือบทั้งปี ก้อนหิน รากไม้ และขั้นบันไดดินลื่นได้ทุกเมื่อ โดยเฉพาะหลังฝน รองเท้าที่มีดอกยางลึกช่วยได้มาก ก้าวสั้นๆ วางเท้าให้เต็ม และใช้มือจับราวหรือต้นไม้ที่แข็งแรงเมื่อลงทางชัน ไม่ต้องรีบแข่งกับใคร
เดินอยู่บนทางที่ทำไว้เท่านั้น การแยกออกไปลัดทางหรือเข้าไปถ่ายรูปใกล้ต้นไม้ ทำให้หน้าดินถูกเหยียบจนพังและเสี่ยงหลงทาง ไม่เด็ดใบไม้ ดอกไม้ หรือเห็ด แม้จะดูเหมือนมีอยู่มากมาย สิ่งที่อยู่ในอุทยานควรอยู่ที่เดิม
ระหว่างทางอาจเจอสัตว์เลื้อยคลานหรือรังแมลง หลักสำคัญคือหยุด ถอยออกมาช้าๆ และให้ระยะห่าง รายละเอียดเรื่องการรับมือเมื่อเจองูหรือรังต่อแตนบนทางเดินควรอ่านไว้ก่อนออกเดิน
ฟังร่างกายตัวเองเป็นระยะ ถ้าหายใจหอบจนพูดไม่เป็นประโยค ให้หยุดพักจิบน้ำ ถ้ารู้สึกเวียนหัวหรือเจ็บหน้าอก ให้หยุดและบอกคนในกลุ่มทันที การกลับหลังหันกลางทางไม่ใช่เรื่องน่าอาย
ถึงที่หมาย: พักให้พอ แล้วกลับให้ทัน
เมื่อถึงจุดชมวิวหรือปลายเส้นทาง นั่งพักกินของว่าง ใส่เสื้อแขนยาวกันเหงื่อเย็น และมองรอบตัวให้ทั่ว ถ้าเดินในช่วงที่ต้นไม้หายากกำลังออกดอก ลองอ่านแนวทางชมดอกชมพูภูคาโดยไม่รบกวนต้นก่อน เพื่อให้รู้ว่าควรยืนห่างแค่ไหน
อย่าลืมว่าขากลับคือครึ่งหนึ่งของการเดิน และมักเหนื่อยกว่าขาไป เพราะขาล้าแล้วและแสงในป่าลดลงเร็วตอนบ่าย กะเวลาออกจากจุดหมายให้เหลือแสงมากพอ เก็บขยะทุกชิ้นใส่ถุงกลับลงมา และแจ้งเจ้าหน้าที่ว่ากลับมาถึงแล้ว
ป่าบนดอยภูคาเปลี่ยนไปตามฤดูและสภาพอากาศ เส้นทางที่เปิดอยู่เมื่อปีก่อนอาจปิดซ่อมในปีนี้ ก่อนตัดสินใจ ให้เช็กประกาศทางการของอุทยานหรือสอบถามที่ทำการอุทยานแห่งชาติดอยภูคาโดยตรง ข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ที่ดูแลพื้นที่ทุกวันแม่นยำกว่ารีวิวใดๆ