น่าน Only

สายสองล้อบนถนนภูเขาน่าน เช็กรถ ยางเบรก และจังหวะพักก่อนลงดอย

คนที่ขี่ทางเขามานานจะรู้ว่า หลังลงเนินยาวต่อเนื่อง ถ้าแวะจอดแล้วยื่นมือไปใกล้จานเบรก จะรู้สึกได้ถึงไอร้อนที่แผ่ออกมา ส่วนมือใหม่มักไม่ทันสังเกต จนกระทั่งรู้สึกว่าบีบเบรกแล้วรถหยุดช้ากว่าเดิม นั่นคือสัญญาณว่าเบรกทำงานหนักเกินไป และเป็นเรื่องที่ควรรู้ก่อนพาสองล้อขึ้นถนนภูเขาของน่าน

ถนนบนดอยในน่านมีทั้งทางขึ้นชันยาว โค้งหักศอกต่อเนื่อง และช่วงที่ห่างไกลชุมชน ความสวยของเส้นทางทำให้คนขี่มอเตอร์ไซค์ชอบมาที่นี่ แต่ก็ต้องเตรียมตัวมากกว่าการขี่ในเมือง

ก่อนออกเดินทาง

การเช็กรถให้พร้อมตั้งแต่ในเมืองช่วยตัดปัญหาที่อาจเกิดบนเขาได้มาก เพราะเมื่อขึ้นไปแล้ว ร้านซ่อมรถมีน้อยและอยู่ห่างกัน

  • ยาง ดูดอกยางว่ายังลึกพอ ไม่มีรอยฉีกหรือบวม เติมลมตามที่ผู้ผลิตรถกำหนด
  • เบรก บีบและเหยียบดูว่าตอบสนองดี ไม่มีเสียงผิดปกติ ถ้าผ้าเบรกบางแล้วควรเปลี่ยนก่อนออกเดินทาง
  • โซ่และสายพาน ตรวจความตึงและการหล่อลื่น
  • ไฟ ทั้งไฟหน้า ไฟท้าย และไฟเลี้ยว ต้องใช้ได้ทุกดวง เพราะหมอกบนดอยทำให้ทัศนวิสัยต่ำ
  • น้ำมัน เติมให้เต็มถังก่อนออกจากเมือง ปั๊มน้ำมันบนทางภูเขาอยู่ห่างกัน

อุปกรณ์ป้องกันก็สำคัญไม่แพ้รถ หมวกกันน็อกแบบเต็มใบ ถุงมือ เสื้อแขนยาวหรือแจ็กเก็ตสำหรับขี่ กางเกงขายาว และรองเท้าหุ้มข้อ ช่วยลดการบาดเจ็บได้มากหากล้ม อากาศบนดอยตอนเช้าเย็นจัด ควรมีเสื้อกันหนาวและเสื้อกันฝนติดรถด้วย

วางแผนเส้นทางให้รู้ว่าแต่ละช่วงใช้เวลาเท่าไร และจะถึงที่พักก่อนมืด ถ้ายังไม่รู้จะเลือกเส้นไหน ดูเส้นทางภูเขาไปบ่อเกลือกับดอยเสมอดาวในหนึ่งวัน เป็นแนวทาง แต่สำหรับสองล้อ ควรเผื่อเวลามากกว่ารถยนต์และแบ่งเป็นสองวันถ้าทำได้

ระหว่างทางขึ้นลงดอย

ทางขึ้น

ทางขึ้นเขาชันยาวทำให้เครื่องยนต์ทำงานหนัก ใช้เกียร์ที่เหมาะสม ไม่เร่งรอบจัดเกินไป ถ้ารถเริ่มแรงตก ให้ลดเกียร์ลงก่อนถึงช่วงชันที่สุด ไม่ใช่รอจนรถเกือบหยุด

โค้งหักศอก

ชะลอความเร็วก่อนเข้าโค้ง ไม่ใช่ระหว่างอยู่ในโค้ง มองไปที่ทางออกของโค้ง และขี่ชิดฝั่งของตัวเองเสมอ ระวังรถที่สวนมาซึ่งอาจกินเลนเข้ามา โดยเฉพาะรถใหญ่ที่ต้องใช้พื้นที่เลี้ยวกว้าง

ทรายและกรวดมักกองอยู่ตามโค้ง โดยเฉพาะหลังฝนตก ใบไม้เปียกและคราบน้ำมันบนถนนก็ทำให้ล้อลื่นได้ ถ้าเห็นพื้นผิวผิดปกติ ให้ประคองรถตรงๆ ผ่านไป ไม่เบรกแรงหรือเอียงรถมากขณะอยู่บนจุดนั้น

ทางลง

ทางลงคือช่วงที่อันตรายที่สุด ใช้เกียร์ต่ำให้เครื่องยนต์ช่วยหน่วงความเร็ว แล้วใช้เบรกเป็นจังหวะ ไม่บีบค้างไว้ตลอดทาง เพราะเบรกที่ร้อนจัดจะประสิทธิภาพลดลง ถ้ารู้สึกว่าเบรกเริ่มไม่อยู่ ให้หาที่จอดปลอดภัย แล้วพักให้เบรกเย็นลงก่อนลงต่อ

หมอกและฝน

หมอกเช้าบนดอยอาจลงหนาจนมองเห็นได้ไม่ไกล เปิดไฟหน้า ลดความเร็ว และเว้นระยะจากคันหน้า ถ้าหนาจนมองไม่เห็นทาง ให้จอดในที่ปลอดภัยรอให้หมอกจางลง ส่วนฝนที่ตกหนักพร้อมฟ้าคะนองบนเขาเป็นอีกเรื่องที่ต้องตัดสินใจเร็ว มีแนวทางในการหาที่หลบและจังหวะลงดอยเมื่อเจอพายุ

จังหวะพัก

การขี่ทางโค้งต่อเนื่องใช้สมาธิมาก แม้จะไม่รู้สึกเหนื่อย แต่สมาธิจะลดลงโดยไม่รู้ตัว ควรจอดพักเป็นระยะ ดื่มน้ำ ยืดตัว และพักนานขึ้นถ้าเริ่มง่วงหรือมือเริ่มเมื่อยจากการกำแฮนด์

หลังจบวัน

เมื่อถึงที่พักแล้ว อย่าเพิ่งลืมรถ ลองเดินดูรอบคันอีกครั้ง

  • ดูยางว่ามีอะไรตำหรือมีรอยผิดปกติจากทางขรุขระ
  • ฟังเสียงเบรกในวันรุ่งขึ้นก่อนออกเดินทาง
  • ดูว่ามีน้ำมันหรือของเหลวหยดใต้รถหรือไม่
  • เช็กโซ่หลังขี่ผ่านทางฝุ่นหรือโคลน

สิ่งที่มักตามมากับการขี่ทั้งวันคือเสื้อผ้าเปื้อน โดยเฉพาะกางเกงที่ไปโดนโซ่หรือเครื่องยนต์ระหว่างเช็กรถ ถ้าเปื้อนแล้ว ลองดูวิธีเอาคราบน้ำมันเครื่องออกจากกางเกงยีนส์ ซึ่งจัดการได้ง่ายกว่าถ้าทำตั้งแต่คราบยังใหม่

เมื่อจบทริปหลายวันบนเขา รถก็ควรได้รับการตรวจอีกครั้ง อ่านรายละเอียดเพิ่มได้ที่รายการตรวจรถหลังกลับลงจากดอยหลายวัน

เมื่อไรควรให้ช่างดูก่อนขี่ต่อ

ถ้าเบรกหยุดรถได้ช้าลงแม้พักให้เย็นแล้ว มีเสียงเสียดสีดังผิดปกติ ยางมีรอยบวมหรือรั่ว รถสั่นหรือเลี้ยวแล้วรู้สึกผิดทาง หรือเคยล้มมาระหว่างทาง แม้จะดูไม่เสียหาย ควรพาไปให้ช่างดูก่อนขี่ต่อทุกครั้ง การรอช่างครึ่งวันดีกว่าเสี่ยงลงเขาด้วยรถที่ไม่พร้อม